Verandering begint bij hoe we leren

Onze leerprocessen als mens behelzen altijd 4 elementen die geraakt worden, wil het leren volwaardig landen en het geleerde optimaal ingezet kunnen worden.
• de persoonlijke verinnerlijking; het subjectieve ‘Ik’
• de morele verinnerlijking of collectieve motivatie; het intersubjectieve ‘Wij’
• de feitelijke handelingen en meetbaarheden; het objectieve ‘Het’
• de buitenwereld waarin het geleerde landt; de context; het interobjectieve ‘Zij’

Het veel gebezigde kennis vergaren, ook wel enkelslag leren (Argyris) genoemd, houdt zich vooral op in het rechter boven kwadrant (‘Het’), het feitelijke deel, zonder hierbij de andere kwadranten aan te spreken. Dubbelslag leren gaat al een stapje verder door naast kennis ook kunde te stimuleren, waarbij het geleerde in de buitenwereld neergezet of geoefend mag worden, echter ook hier wordt, los van de bijwerking van het geleerde; het effect op de persoon; niet het persoonlijk, nog het collectief innerlijk element (Ik en Wij) meegenomen. Dubbelslag leren kan daarmee veranderingen op het zelfde niveau, blijvende verbetering e.d. bewerkstelligen.
Drieslag leren kent als voordeel transformatie, leren dat je op een ander niveau van begrip en vermogen tot handelen brengt, omdat het zowel binnen als buiten bewust aanspreekt. Omdat het zowel het persoonlijke als de meer collectief morele aspecten in die context adresseert. Drieslag leren maakt het mogelijk om bewustwording voor mensen te genereren op basis waarvan zij zelf hun vermogens tot verdere ontwikkeling en groei aanspreken.
Dit betekent dan ook dat educatie; opleiding, training en begeleiding in lerend vermogen zou moeten leiden tot aandacht voor specifieke elementen per kwadrant om volwaardig en volledig te zijn:

Waarom willen we transformationeel leren? Iedere leerervaring heeft het in zich om tevens de omgeving beter te kunnen bedienen; op een andere manier in het leven te staan. Bijgevolg kunnen we een aantal elementen benoemen die hieraan bijdragen en ervoor zorgen dat leren tot een bron van informatie komt, die integraal een aantal elementen voedt. deze kunnen zich bijvoorbeeld als volgt laten definiëren:

In ieder van deze kwadranten zal bijgevolg de gehele mens betrokken dienen te worden en de leerervaringen zullen zich daarmee moeten focussen op:
• Cognitie – kennisvergroting (Het)
• Emotie – Bewustwording van de persoonlijke effecten (Ik)
• Moraliteit – Verkenning van de collectieve (intern morele) grenzen; verantwoordelijkehden, verplichtingen etc.. (Wij)
• Kinesthesie – Handelingsbekwamheid op die kennis en emoties in de betreffende context (Zij)

Voorkeuren:
Voor ieder mens afzonderlijk geldt een voorkeur voor de wijze van leren. Kolb heeft hier de termen Concreet ervaren (Doener), Abstract theoretiseren (Denker), reflectief waarnemen (Dromer) en Actief experimenteren (Beslisser). Ieder van deze voorkeuren kent een andere benadering om alle kwadranten te raken en een leerervaring compleet te maken.
De combinatie van alle kwadranten en de voorkeuren hoe iemand hiermee omgaat bepalen dus of leren succesvol en transformationeel kan plaatsvinden.
Bewust ontwerpen van leerervaringen is hiermee een wezenlijk onderdeel van het kennisveld van begeleiders.